Aktualności

14

lipiec'20

Długi spadkowe

Jak już zostało wspomniane w poprzednim artykule, przedawnienie jest instytucją prawa cywilnego, mającą zastosowanie wobec roszczeń majątkowych. Stosownie do art. 117 § 2 Kodeksu cywilnego, po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko któremu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się skorzystania z zarzutu przedawnienia. A więc po upływie terminu wskazanego w ustawnie, dłużnik jest zwolniony z obowiązku spłacenia długu.

W tym miejscu warto zaznaczyć, iż przedawnione roszczenie nie wygasa, tylko zamienia się w tzw. zobowiązanie niezupełne (naturalne), którego cechą jest niemożność jego przymusowej realizacji. Zarzut przedawnienia może być skutecznie podniesiony tylko po upływie terminu przedawnienia. Zarzut ten nie musi być podniesiony w toku procesu, może on być podniesiony także przed wytoczeniem powództwa, gdy tylko wierzyciel zażąda od dłużnika spełnienia świadczenia. W niniejszym artykule zajmiemy się jednak przedawnieniem długu spadkowego.

Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób, dotyczy to także praw i obowiązków wynikających ze stosunków zobowiązaniowych.Co więcej, spadek w postaci długów przechodzi na spadkobierców nawet w momencie, gdy nie mieli oni o nich wiedzy.

W ciągu 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy lub dowiedzenia się o spadku, spadkobierca może zająć stanowisko w sprawie swojego dziedziczenia. Spadkobierca składając stosowne oświadczenie może spadek: przyjąć w całości, nabyć z dobrodziejstwem inwentarza, albo w całości odrzucić.

W przypadku gdy spadkobierca nie wie, jaki majątek posiadał spadkodawca, najbardziej ryzykowne będzie przyjęcie spadku w całości, bowiem w takiej sytuacji spadkobierca odpowiada za ewentualne zobowiązania spadkodawcy całym swoim majątkiem. Gdy okaże się, że ich wielkość przekracza wartość odziedziczonego majątku, będzie musiał spłacić je częściowo ze środków własnych – chyba że nastąpi przedawnienie długów spadkowych i zgodnie z prawem będzie mógł odmówić spełnienia roszczenia.

Jeśli spadkobierca wie, że odziedziczył przede wszystkim długi, powinien przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza lub odrzucić go w całości. Bezpiecznym działaniem spadkobiercy będzie przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, gdy nie ma pełnej wiedzy na temat sytuacji finansowej zmarłego i obawia się istnienia ukrytego zadłużenia. Niezależnie, jaką opcję z powyższych wybierze, skutecznie uniknie odpowiedzialności za długi spadkodawcy.

Odrzucenie spadku w całości spowoduje, że spadkobierca nie dziedziczy po zmarłym ani majątku, ani jego ewentualnych zobowiązań. W ten sposób spadkobiercauniknie przejęcia długów, ale jednocześnie spowoduje, że wierzyciele spadkodawcy będą mogli dochodzić swoich roszczeń od dalszych spadkobierców, bowiem spadek w tym momencie przechodzi na dalsząrodzinę.

W tym miejscu warto zaznaczyć, że w momencie gdy spadkobierca wie o długach spadkodawcy, jeszcze za życia może się zrzec prawa do spadku. W ten sposób zamknie drogę do dziedziczenia również swoim zstępnym. Jednakże po śmierci spadkodawcy osoba, która zrzekła się prawa do spadku za życia nie będzie mogła dochodzić żadnych roszczeń z tytułu prawa do spadku.

Warto podkreślić, że wierzyciel nie ma obowiązku powiadamiania nowego dłużnika o zaistniałym zadłużeniu. Co więcej, nie musi nawet informować spadkobiercy o wszczęciu postępowania sądowego lub egzekucyjnego. Prawo cywilne nie określa również terminu, w jakim wierzyciel musi zgłosić się do spadkobiercy o spłatę zobowiązania.

Raz jeszcze podkreślić należy, iż przedawnienie roszenia oznacza, że staje się ono tzw. zobowiązaniem naturalnym. Oznacza to, że samo przeterminowanie długu nie powoduje jego umorzenia lub wygaśnięcia zobowiązania. Wobec tego, wierzyciel ma prawo zgłosić się o zwrot pieniędzy, nawet w sytuacji gdy samo zadłużenie jest przedawnione. Przedawnienie w żadnym wypadku nie wiąże się z umorzeniem długu.

Należy zauważyć, iż przedawnienie długów spadkowych wynika z ogólnych zasad Kodeksu cywilnego. Jednakże, różnica polega na samym przerwaniu biegu przedawnienia. Zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 Kodeksu cywilnego, bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia wierzyciela. Dlatego też, już samo złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy jest czynnością przedsięwziętą przed sądem bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia albo zabezpieczenia wierzyciela, a więc poprzez taką czynność zostaje przerwany bieg przedawnienia. Bez znaczenia jest również, czy dochodzenie to wyraża się w wytoczeniu odpowiedniego powództwa lub złożeniu odpowiedniego wniosku, czy też w podniesieniu zarzutu w postępowaniu wszczętym przez przeciwnika spadkobiercy ustawowego.

Adwokat Marta Krajewska

Archiwum

2015
styczeń
luty
marzec
kwiecień
maj
czerwiec
lipiec
sierpień
wrzesień
październik
listopad
grudzień
2017
styczeń
luty
marzec
kwiecień
maj
czerwiec
lipiec
sierpień
wrzesień
październik
listopad
grudzień
2018
styczeń
luty
marzec
kwiecień
maj
czerwiec
lipiec
sierpień
wrzesień
październik
listopad
grudzień