Posiadanie pojazdu mechanicznego wiąże się nie tylko z wygodą przemieszczania się, lecz także z odpowiedzialnością za szkody, które mogą zostać wyrządzone innym uczestnikom ruchu drogowego. Najważniejszą […]
Posiadanie pojazdu mechanicznego wiąże się nie tylko z wygodą przemieszczania się, lecz także z odpowiedzialnością za szkody, które mogą zostać wyrządzone innym uczestnikom ruchu drogowego. Najważniejszą umową ubezpieczenia jest ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (OC), jednak kierowcy mogą także dobrowolnie zawrzeć ubezpieczenie autocasco (AC), które zapewnia ochronę własnego pojazdu.
Skrót OC oznacza „odpowiedzialność cywilną”. Jest to ubezpieczenie chroniące przed finansowymi skutkami szkód wyrządzonych osobom trzecim w związku z ruchem pojazdu. Odszkodowanie wypłacane jest poszkodowanemu przez zakład ubezpieczeń sprawcy.
AC, czyli autocasco, jest natomiast ubezpieczeniem dobrowolnym. Jego celem jest ochrona własnego pojazdu ubezpieczonego przed skutkami różnych zdarzeń, takich jak kolizja, wypadek, kradzież, wandalizm czy działanie sił natury.
Obowiązkowe ubezpieczenie OC zostało szczegółowo uregulowane w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Zgodnie z art. 23 ust. 1 tej ustawy posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC za szkody powstałe w związku z ruchem tego pojazdu. Z kolei ubezpieczenie AC nie jest regulowane odrębną ustawą w takim zakresie jak OC. Jego podstawę stanowią przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy ubezpieczenia, a szczegółowe warunki ochrony określają ogólne warunki ubezpieczenia (OWU) przygotowywane przez poszczególnych ubezpieczycieli.
Choć oba rodzaje ubezpieczeń dotyczą pojazdów mechanicznych, ich cel oraz zakres ochrony znacząco się różnią.
Ubezpieczenie OC chroni osoby trzecie, które poniosły szkodę wskutek działania kierowcy i pokrywa szkody wyrządzone innym uczestnikom ruchu – tj. jeśli kierowca spowoduje kolizję lub wypadek, odszkodowanie za uszkodzony pojazd, zniszczone mienie lub uszczerbek na zdrowiu poszkodowanego zostanie wypłacone z jego polisy OC.
Ubezpieczenie AC służy ochronie majątku właściciela pojazdu i umożliwia uzyskanie odszkodowanie za szkody powstałe w należącym do niego samochodzie, niezależnie od tego, kto był sprawcą zdarzenia. Ochrona może obejmować różnorodne zdarzenia – np. uszkodzenia powstałe w wyniku kolizji, działania sił przyrody, aktów wandalizmu, a także kradzieży pojazdu i jego wyposażenia - zależnie od zakresu i warunków zawartej z ubezpieczycielem umowy.
Ubezpieczenie OC jest obowiązkowe dla każdego posiadacza zarejestrowanego pojazdu mechanicznego, co wynika bezpośrednio z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Ubezpieczenie AC ma z kolei charakter dobrowolny – wyłącznie od właściciela pojazdu zależy czy chce zawrzeć taką umowę i jakie zdarzenia ma ona obejmować.
Zakres ochrony ubezpieczenia OC jest określony przez przepisy prawa i co do zasady jest taki sam w każdym zakładzie ubezpieczeń.
W przypadku AC poszczególni ubezpieczyciele mogą oferować odmienne warunki ochrony, różne wyłączenia odpowiedzialności oraz dodatkowe opcje.
Ustalając wysokość składki w zakresie ubezpieczenia OC ubezpieczyciel bierze przede wszystkim pod uwagę wiek kierowcy, historię szkód i parametry pojazdu.
W ubezpieczeniu AC dodatkowo uwzględnia się wartość samochodu, zakres wybranej ochrony oraz wysokość udziału własnego w szkodzie. Na skutek tego, składka AC jest zwykle znacznie wyższa niż składka OC.
Podsumowując, ubezpieczenie OC zabezpiecza przed finansowymi konsekwencjami wyrządzenia szkody innym osobom i jest obowiązkowe dla każdego właściciela pojazdu, zaś ubezpieczenie AC zapewnia ochronę własnego samochodu i jest dodatkowych, dobrowolnym zabezpieczeniem.
Brak ważnego ubezpieczenia OC wiąże się z poważnymi konsekwencjami finansowymi. Kontrolę spełnienia obowiązku prowadzi przede wszystkim Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG), który może nałożyć opłatę za brak ubezpieczenia. Wysokość tej opłaty zależy od rodzaju pojazdu oraz długości okresu pozostawania bez ochrony ubezpieczeniowej. Jeszcze poważniejsze skutki mogą wystąpić w przypadku spowodowania wypadku przez nieubezpieczonego kierowcę. W takiej sytuacji odszkodowanie dla poszkodowanych wypłaca UFG, jednak następnie dochodzi zwrotu wypłaconych kwot od sprawcy szkody. Oznacza to, że kierowca może zostać obciążony obowiązkiem zwrotu nawet bardzo wysokich sum pieniężnych.
W przypadku szkody komunikacyjnej poszkodowany może zgłosić roszczenie bezpośrednio do zakładu ubezpieczeń sprawcy zdarzenia. Jeżeli szkoda jest likwidowana z własnego ubezpieczenia AC, zgłoszenia dokonuje się do swojego ubezpieczyciela.
Przepisy nie wskazują jednego sztywnego terminu zgłoszenia szkody z OC, jednak należy zrobić to możliwie szybko po zdarzeniu. W przypadku AC konkretne terminy często wynikają z ogólnych warunków ubezpieczenia i mogą wynosić na przykład 3, 7 lub 14 dni od dnia zdarzenia. Niedotrzymanie tych terminów może utrudnić uzyskanie odszkodowania.
Większość zakładów ubezpieczeń umożliwia zgłoszenie szkody na kilka sposobów: telefonicznie, przez formularz internetowy, za pośrednictwem aplikacji mobilnej, osobiście w oddziale, pisemnie. Dla celów dowodowych warto zachować potwierdzenie dokonania zgłoszenia.
Zakres wymaganych dokumentów zależy od rodzaju szkody, jednak najczęściej są to: dane uczestników zdarzenia, numer polisy OC lub AC, dowód rejestracyjny pojazdu, oświadczenie sprawcy lub notatka policyjna, dokumentacja fotograficzna uszkodzeń, dokumenty potwierdzające wysokość poniesionej szkody.
Po zgłoszeniu szkody ubezpieczyciel rozpoczyna postępowanie likwidacyjne. Ubezpieczyciel analizuje okoliczności zdarzenia, ustala odpowiedzialność za szkodę, dokonuje oględzin pojazdu i wyceny uszkodzeń. Ubezpieczyciel może też wymagać wysłania różnego rodzaju dokumentów dotyczących pojazdu. Po zakończeniu postępowania wydawana jest decyzja o przyznaniu lub odmowie wypłaty odszkodowania.
Zgodnie z przepisami zakład ubezpieczeń powinien wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody. Niekiedy ustalenie wszystkich okoliczności zajmuje więcej czasu i nie jest możliwe dotrzymanie 30-dniowego terminu. W takiej sytuacji ubezpieczyciel powinien zawiadomić o tym i wypłacić odszkodowanie niezwłocznie po ustaleniu wszystkich okoliczności zdarzenia.
Zakład ubezpieczeń nie odpowiada za szkody:
Ubezpieczyciel może odmówić wypłaty świadczenia, jeżeli zachodzą okoliczności przewidziane w przepisach prawa lub warunkach umowy. W przypadku AC najczęściej dotyczy to sytuacji, gdy: szkoda została spowodowana umyślnie, kierowca prowadził pojazd pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, pojazd został użyty niezgodnie z przeznaczeniem, właściciel nie dopełnił obowiązków wynikających z umowy ubezpieczenia. W przypadku OC zakład ubezpieczeń co do zasady nie może odmówić wypłaty odszkodowania poszkodowanemu, jednak po wypłacie może dochodzić zwrotu środków od sprawcy w określonych przypadkach, np. gdy kierował pojazdem pod wpływem alkoholu lub bez wymaganych uprawnień.
Zdarza się, że poszkodowany nie zgadza się z decyzją ubezpieczyciela. W takiej sytuacji pierwszym krokiem powinno być złożenie reklamacji i przedstawienie argumentów przemawiających za zmianą decyzji. Warto dołączyć dodatkowe dokumenty, kosztorysy lub opinie rzeczoznawców. Jeżeli reklamacja nie przyniesie oczekiwanego rezultatu, możliwe jest skorzystanie z postępowania polubownego lub wystąpienie z powództwem do sądu. W takiej sytuacji warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który może sporządzić wezwanie do zapłaty do ubezpieczyciela, jak i inne pisma, które mogą przyczynić się do polubownego zakończenia sprawy, jak również w przypadku konieczności kierowania sprawy do sądu - sporządzi pozew i przeprowadzi przez cały proces.
Znajomość zasad działania obu rodzajów ubezpieczeń, procedur zgłaszania szkód oraz możliwości dochodzenia swoich praw pozwala skuteczniej korzystać z przysługującej ochrony i uniknąć wielu problemów związanych z likwidacją szkód komunikacyjnych.
Posiadanie pojazdu mechanicznego wiąże się nie tylko z wygodą przemieszczania się, lecz także z odpowiedzialnością za szkody, które mogą zostać wyrządzone innym uczestnikom ruchu drogowego. Najważniejszą […]
Obecnie wdowy i wdowcy mogą pobierać jedno świadczenie, wyższe lub wybrane z dwóch dostępnych opcji: rentę rodzinną lub własne świadczenie, jak np. emerytura, renta z tytułu […]
Zwierzę nie jest rzeczą – to zdanie otwierające ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt. Art. 1 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, że zwierzę […]