Prawa pracownika - jakie prawa ma pracownik?

Pracownik, oprócz obowiązków nałożonych na niego przez pracodawcę, posiada również swoje prawa, które szczegółowo zostały opisane w Konstytucji RP oraz w kodeksie pracy.

Zgodnie z Konstytucją RP pracownik ma prawo do:

1. Wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz miejsca pracy (art. 65 Konstytucji RP), wyjątki w zakresie wolności wyboru i wykonywania zawodu określa ustawa,
2. Bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (art. 66 ust. 1 Konstytucji RP),
3. Wolności zrzeszania się w związkach zawodowych (art. 59 Konstytucji RP),
4. Równości (art. 32 Konstytucji RP).

Z kolei, zgodnie z prawem pracy, pracownik ma prawo do:

1. Swobody w wyborze pracy (wyjątki w zakresie wykonywania zawodu określa ustawa),
2. Swobody w nawiązywaniu stosunków pracy,
3. Godności, równości, jednakowego traktowania w zatrudnieniu, zakazu dyskryminacji z uwagi na płeć, wiek, wyznanie, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, niepełnosprawność, orientację seksualną, zatrudnienie w pełnym lub niepełnym wymiarze, jak również zatrudnienie na czas określony lub na czas nieokreślony,
4. Jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości,
5. Godziwego wynagrodzenia za pracę,
6. Wypoczynku – z uwzględnieniem czasu pracy, dni wolnych od pracy oraz prawa do urlopu wypoczynkowego,
7. Stosownie do możliwości finansowych pracodawcy, pracownik ma prawo do zaspokojenia potrzeb bytowych, socjalnych i kulturalnych,
8. Podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
9. Tworzenia i przystępowania do związków zawodowych/organizacji mających na celu reprezentację, ochronę praw pracowniczych,
10. Ochrony zatrudnienia osób w wieku przedemerytalnym oraz kobiet w ciąży,
11. Urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego, urlopu wychowawczego, urlopu związanego z przyjęciem dziecka,
12. Bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Powyższe prawa przysługują pracownikowi od dnia zawarcia stosunku pracy do dnia jego zakończenia. Regulaminy wewnętrznie obowiązujące u danego pracodawcy, zakładowe układy zbiorowe pracy, czy też inne akty wewnętrznie obowiązujące w zakładzie pracy, nie mogą w żaden sposób ograniczać w/w praw. Pracownikowi, względem którego doszło do naruszenia praw pracowniczych, przysługuje prawo skierowania sprawy do Sądu powszechnego. Pracodawca, który złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika naraża się na odpowiedzialność karną, w szczególności na grzywnę, karę ograniczenia wolności albo karę pozbawienia wolności.